Disk Dolu Hatası Alıyorsanız Yapmanız Gerekenler

Diskin dolması, bilgisayarın verdiği en can sıkıcı ama en kolay çözülebilen hatalardan biridir. "Disk alanı yok" uyarısı çıktığında sistem yalnızca yeni dosya kaydetmeyi reddetmez; güncellemeler yarıda kalır, program açılışları yavaşlar, hatta bazı uygulamalar geçici dosya oluşturamadığı için kapanır. İyi haber şu: alan kaybının büyük bölümü genellikle birkaç klasörde toplanır ve doğru sırayla ilerlediğinizde yarım saatte ciddi bir kazanım elde edebilirsiniz.

Ne kadar boş alan gerçekten yeterli?

Temizliğe başlamadan önce hedefi netleştirmek gerekir. Disk tipine göre bırakılması önerilen boşluk farklıdır, çünkü SSD'ler yazma işlemlerini dağıtmak için serbest bloklara ihtiyaç duyar; mekanik diskler ise parçalanma ve sanal bellek nedeniyle boşluğa bağımlıdır.

Yani 500 GB'lık bir diskte 25 GB boş alan "az", 100 GB "iyi" sayılır. Hedefinizi baştan belirlemek, hangi adımda durmanız gerektiğini de söyler.

Adım adım disk boşaltma

1. Haritayı çıkarın. Rastgele dosya silmek yerine diski görselleştirin. Windows'ta WinDirStat veya WizTree gibi araçlar, klasörleri boyutlarına göre sıralar; macOS'ta Apple menüsündeki depolama yönetimi bölümü kategori bazlı bir döküm verir; Linux'ta du -sh * komutu aynı işi terminalden yapar. Genellikle ilk beş klasörün toplamı, kayıp alanın büyük kısmını açıklar.
2. Geçici dosyaları ve önbellekleri temizleyin. Windows'ta Ayarlar > Sistem > Depolama üzerinden geçici dosyalar, teslim iyileştirme dosyaları ve önceki Windows kurulumundan kalan yedek listelenir. Klasik Disk Temizleme aracındaki "Sistem dosyalarını temizle" düğmesi, büyük güncelleme artıklarını da kapsadığı için tek başına onlarca gigabayt kazandırabilir. Tarayıcı önbelleği de aynı kategoridedir: silinmesi zararsız, yeniden oluşacak veridir.
3. Geri Dönüşüm Kutusu ve İndirilenler klasörünü boşaltın. Silinen dosyalar kutuya taşındığı sürece yer kaplamaya devam eder. İndirilenler klasörü ise en çok göz ardı edilen yerdir; kurulum dosyaları, aynı belgenin üç farklı sürümü ve tek kullanımlık arşivler burada birikir. Kurulumu tamamlanmış .exe, .msi ve .dmg dosyalarını saklamanın bir anlamı yoktur.
4. Kullanmadığınız programları kaldırın. Uygulamalar listesini "boyuta göre" sıralayın. Oyunlar, video düzenleyiciler, sanal makine görüntüleri ve eski ofis paketleri listenin tepesinde olur. Aylardır açmadığınız bir programın kaldırılması hem alan hem de arka plan hizmeti kazandırır; bu ikinci fayda, bilgisayarı hızlandırma rehberlerinde anlatılan başlangıç yükünü azaltma mantığıyla birebir örtüşür.
5. Büyük medya dosyalarını taşıyın. 100 MB üzerindeki dosyaları arayıp bir dış diske veya bulut hesabına aktarın. Videolar ve ham fotoğraflar neredeyse her zaman en ağır kalemdir. Sık erişmediğiniz belge yığınlarını arşivlemek isterseniz sıkıştırma iyi bir ara çözümdür; metin ve tablo ağırlıklı klasörler ZIP'e alındığında hissedilir ölçüde küçülür, buna karşılık JPEG ve MP4 gibi zaten sıkıştırılmış biçimlerde kazanç neredeyse sıfırdır.
6. Yedek, günlük ve senkronizasyon klasörlerini denetleyin. Telefon yedekleri, eski sistem geri yükleme noktaları ve bulut istemcilerinin çevrimdışı kopyaları sessizce büyür. Geri yükleme için ayrılan disk yüzdesini düşürmek ve buluttaki klasörlerin bir kısmını "yalnızca çevrimiçi" moduna almak, veri kaybetmeden alan açar.
7. İleri seviye ayarları değerlendirin. Hazırda bekletme (hibernate) dosyası, sistemdeki RAM miktarına yakın bir alan tutar; bu özelliği kullanmıyorsanız kapatmak masaüstü bilgisayarlarda ciddi kazanç sağlar. Sanal bellek dosyasını ikinci bir diske taşımak da benzer bir manevradır. Bu adımları yalnızca ilk altı basamak yeterli olmadıysa uygulayın.
8. Otomatikleştirin. Windows'taki Depolama Sensörü veya benzeri zamanlanmış temizlik özellikleri, geçici dosyaları ve eski geri dönüşüm kutusu içeriğini periyodik olarak siler. Böylece aynı krizi üç ay sonra tekrar yaşamazsınız.

Sık yapılan hatalar

• Windows, Program Files veya System32 içinden dosya silmek. Bu klasörlerde el ile temizlik yapmak, k